هنگام كه عيسى را تازه زاييده بود . » به پيامبر گفته شد : « اى پيامبر خدا ، رطب در هر وقت موجود نيست » پيامبر گفت : « خرما » و بهترين خرماى شما برنىّ « 21 » است ، و خوشمزه‌ترين و گرم‌ترين ( حرارت‌زاترين ) آن ، سرد آن ( يا به سرما رسيده آن ) است . » و انس بن مالك « 22 » گفت : « پيامبر ( ص ) صفيّه را با خرما و سويق « 23 » وليمه « 24 » داد . و از تشبيهات نمكين گفتار برخى اعراب است : [ از بحر طويل ] 283 و تمر كأطفال الزّنوج أتوا بها * و قد عمّموا بالزّبد منها رءوسها 284 فما زالت الأنياب تفرى بطونها * كما فرت الآساد منها فريسها ( بيان ) گفتار خداى - عزّ و جلّ - : وَ مَثَلُ كَلِمَةٍ خَبِيثَةٍ كَشَجَرَةٍ خَبِيثَةٍ اجْتُثَّتْ مِنْ فَوْقِ الْأَرْضِ ما لَها مِنْ قَرارٍ « 25 » . گفته شد : شجره خبيثه ، درخت حنظل است ، بنابراين تأويل وضع تشبيه روشن است ، و عرب به تلخى حنظل و بدمزگى آن مثل مىزند ، و مىگويد : « هو امرّ من الشرى ( : او از حنظل تلخ‌تر است ) » و شرى ، حنظل است ، چنان كه مىگويد : « أحلى من الأرى ( : او شيرين‌تر از عسل است ) » و ارى ، عسل است ؛ شاعر در وصف مردى گفته است : [ از بحر رمل ] 285 و له طعمان ارى و شرى * و كلا الطّعمين قد ذاق كل و مىگويند : « كانّه صراية ( : گويى صرايه است ) » و صراء « 26 » نيز به معناى

--> ( 21 ) - « برنىّ » نوعى خرماى زرد و مدوّر ، و مرغوب‌ترين خرماست . ( لسان العرب ، حرف النّون ) ( 22 ) - وى از اصحاب رسول خدا ( ص ) و خدمتگزار او بود ، آخرين يار پيامبر است در بصره وفات يافت . ( طبقات ابن سعد ، ج 7 ، ص 10 ) ( 23 ) - نوعى غذاست كه از آرد گندم و جو تهيّه مىشود ( المعجم الوسيط ) . - م . ( 24 ) - وليمه ، ميهمانى عروسى را گويند ( منتهى الارب ، حرف واو ) . - م . ( 25 ) - سورة ابراهيم ( 14 ) آيهء 26 . ( 26 ) - در لسان العرب ( حرف الواو و الياء ) آمده است كه : الصّرا ، درخت حنظل ، و جمع آن « صراء » است . - م .